Czym byłaby czarna muzyka chrześcijańska bez kobiet-solistek? Muzyka Gospel wykonywana była i jest przez wiele utalentowanych wokalistek. Jedną z nich jest Shirley Caesar. Piosenkarka urodziła się pod koniec lat 30. w Stanach Zjednoczonych. Muzyka zainteresowała ją bardzo wcześnie, nagrywać swoje utwory zaczęła już jako nastolatka. W wieku osiemnastu lat śpiewała w bardzo popularnej wówczas grupie gospelowej The Caravans. Tam zetknęła się z inną sławą muzyki gospel-Jamesem Clevelandem, nazywanym później królem gospel. Rozstawszy się z zespołem, rozpoczęła solową karierę. Jest autorką tekstów swoich piosenek. Za wykonywane piosenki Gospel zgarnęła przez dziesięciolecia wiele cennych nagród, w tym prestiżowej Grammy. Jest też laureatką wielu konkursów gospel. Miała okazję śpiewać z wieloma gwiazdami, między innymi Whitney Houston. Nagrała kilkadziesiąt albumów i wystąpiła w trzech musicalach. Przy okazji jest… pastorem. Jej głęboka wiara nie znajduje więc jedynie ujścia w chrześcijańskich tekstach piosenek. Jako pastor kościoła w Raleigh ewangelizuje nie tylko za pomocą śpiewu. Wierni są dumni, że prowadzi ich tak znana i utalentowana osoba. Do gwiazd kobiecego gospel należy też bez wątpienia Mahalia Jackson (ur. w 1911, zm. w 1972 r.). Ta czarnoskóra piosenkarka uznawana jest z królową muzyki gospel. Doskonale rozumiała ona głęboki przekaz i rodowód muzyki gospel, ponieważ jej przodkowie byli niewolnikami-zbieraczami bawełny. W uznaniu jej twórczości, uhonorowana została statuetką Grammy. Współpracowała z takimi sławami, jak Thomas Dorsey, Louis Armstrong czy Duke Ellington. Występowała na największych scenach świata, koncertując w różnych zakątkach świata. Znana jest z takich piosenek jak „You’ll never walk alone”, „How I got over”, „Amazing grace” czy „Down by the riverside” Do dziś ta charyzmatyczna czarnoskóra wokalistka stanowi inspirację dla wielu muzyków gospel.

Korzenie czarnej muzyki sięgają czasów niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych. Wówczas miała ona charakter żalów wylewanych Bogu przez religijnych robotników na plantacjach bawełny. Z pól trafiła do kościołów i stała się częścią nabożeństwa. Z czasem muzyka Gospel zmieniła swój charakter. Melancholia i smutek został wyparte przez radość życia i radość śpiewania. Piosenki Gospel opowiadają o ufności pokładanej w Bogu, o wierze w nadejście szczęśliwych czasów, o dniu, w którym wszyscy zostaną zbawieni. Śpiewacy Gospel głoszą dobrą nowinę (tak też tłumaczy się nazwę gospel), jednak obecnie wychodzą poza kościoły. Chętnie koncertują w plenerach, małych i dużych salach koncertowych, szkołach itp. Gospel rozwija się w różnych kierunkach. Jedni twórcy propagują awangardowe połączenia gospel z innymi gatunkami muzycznymi, inni skłaniają się ku formom bardziej konserwatywnym. Jedną z odmian gospel jest obecnie praise& worship, rodzaj muzyki typowo obrzędowej, która angażuje w prowadzenie nabożeństwa liderów-chórzystów. Czarna muzyka przenika również do muzyki popularnej, stając się powoli jednym z jej gatunków. Śpiewacy gospel coraz chętnie występują z piosenkarzami pop. Ci drudzy czerpią z czarnej muzyki inspirację dla swojej twórczości. W połączeniu z soulem czy R&B gospel daje interesującą mieszankę. Reprezentantami tego typu twórczości są głównie piosenkarze czarnoskórzy. Wspomnieć tu należy chociażby o Whitney Houston, w piosenkach której inspiracje muzyką chrześcijańską są bardzo widoczne. Wokalistka zaśpiewała też gospelową piosenkę „Jesus loves me” w filmie „Bodyguard”, w którym grała główną rolę, obok Kevina Costnera. W początkach kariery Michaela Jacksona również widoczne są wpływy gospel. Piosenkarki młodszego pokolenia inspirujące się gospel to Alicia Keys, nieżyjąca już Amy Winehouse czy Adele. Fascynacja muzyką gospel widoczna jest w twórczości artystów starszego pokolenia, jak na przykład Elvis Presley.

Gospel

Muzyka gospel niesie za sobą wielką radość i uniesienie. Ludzie chcą chwalić Pana za pomocą śpiewu – a jest to śpiew ogromnie radosny. Do tego dodaje się gestykulację, elementy tańca. Owa muzyka chrześcijańska powstała w dziewiętnastym wieku. Jej twórcami byli czarnoskórzy Amerykanie. Dziś muzykę gospel może tworzyć każdy z nas. Jeśli tylko czuje, że rozpiera go miłość, jeśli tylko chce ją wyzwolić – może zacząć śpiewać gospel. To piękna muzyka, bo tworzona ze szczerego serca przepełnionego miłością. Słowo „gospel” tłumaczy się jako „Ewangelię”. Muzyka gospel jest niezwykle pozytywna. W Polsce jest znana, ale wciąż nie wykonuje się jej w wielu kościołach. Polacy są troszkę uprzedzeni do tego typu śpiewu w kościele, bowiem traktują bardzo poważnie religię i nie potrafią się tak bawić jeśli chodzi o tę kwestię. Chodzi tu w szczególności o pokolenie starsze, które uważa, że takie zachowanie obrazi Boga. Tymczasem radość i miłość można wyrażać na różne sposoby – niekoniecznie wciąż odmawiając paciorki.

Muzyka cierpienia

Muzyka gospel została stworzona przez czarnoskórą ludność. Z czym się nam ona kojarzy? Przede wszystkim z cierpieniem i uciskiem. Murzyni w latach wcześniejszych traktowani byli jak ludność drugiej kategorii, jak ludzie gorsi. Mogli usługiwać ludziom białym, pracować dla nich na farmach, świetnie nadawali się do ciężkich robót. Pomimo tej trudnej sytuacji, tego wyzysku, upokorzeń czarnoskórzy Amerykanie stworzyli muzykę gospel, która nie jest muzyką smutną czy żalącą się – jest muzyką radosną, pozytywną, w której chwalone jest imię Pana Najwyższego. Czasem zdaje się to być nieprawdopodobne, że mimo wielu cierpień i doznawanych upokorzeń czarnoskórzy Amerykanie nie zostali złamani, ale jeszcze wyszło z tego coś dobrego i pozytywnego. Ostatecznie ich status się zmienił – w chwili obecnej są równymi z ludźmi białymi. Oczywiście, nadal zdarzają się szykany na tle rasowym, ale nie tylko wobec nich, ale także wobec ludzi innych narodowości. Muzyka gospel pomogła im przetrwać ciężkie czasy i wyzwolić się.

Radio gospel

W chwili obecnej muzyka gospel, muzyka chrześcijańska, jest bardzo popularna na całym świecie, choć oczywiście najbardziej rozpoznawalna jest w Ameryce. Również z Ameryką najbardziej jest kojarzona, jako nieodłączny jej element kulturowy. Nikogo zatem nie zdziwi fakt, że tak jak istnieje wiele stacji radiowych, które oferują swoim słuchaczom wybrany typ muzyki np. jazzową, rockową, balladową, metalową, tak samo jest z muzyką gospel. Oczywiście, stacje te są najczęściej stacjami internetowymi. Można tu posłuchać popularnych kawałków, czasem dowiedzieć się o niej czegoś więcej. Muzyka ta pojawia się również w stacjach radiowych stacjonarnych. Muzyki gospel warto też słuchać na własną rekę, korzystając z możliwości Internetu. Muzykę gospel możemy sobie „wygooglać”. Oczywiście na początku znajdziemy utwory najbardziej popularne, ale gdy poszperamy głębiej, to możemy natrafić na mniej znane czy nowe perełki. Warto też poczytać sobie o muzyce gospel, o jej twórcach, historii. Jest to ciekawe zagadnienie.

Gospel i świat

W chwili obecnej muzyka gospel jest doskonale rozpoznawalna. W Polsce również jest znana i wykonywana, aczkolwiek nie zrobiła tu jeszcze (i już chyba raczej nie zrobi) oszałamiającej kariery. Polacy są nieufni wobec tej muzyki, bowiem są wychowani dość konserwatywnie. Wg większości Polaków, religią nie można „się bawić”, nie można w ten sposób okazywać radości. Tymczasem jesteśmy w ogromnym błędzie, bo można i trzeba. Być może muzyka gospel wrowadzona do naszych polskich kościołów odmieniła by trochę ich oblicze, które teraz przedstawia je jako ponure, poważne miejsce, do którego coraz mniej chętnie chodzi i młodzież i ludzie dorośli. Muzyka gospel, która jest muzyką radości, mogłaby rzucić inne światło na katolicyzm. Kto modlitwę spiewa, ten dwa razy się modli – a przecież takie gospelowe śpiewanie to wspaniała modlitwa. Jeśli chodzi o popularność gospel w kulturze, to wielu wykonawców muzyki popularnej korzysta z gospel. Takim wykonawcą był Micheal Jackson, który nagrał muzykę w tym stylu.

Stacje gospel

O rosnącej popularności muzyki gospel świadczy chociażby pojawianie się coraz większej liczby stacji radiowych poświęconych włącznie tej muzyce. Na ogół są to oczywiście stacje internetowe. Ich jakość bywa różna, wszystko tak naprawdę zależy od tego, kto taką stację prowadzi, na ile się na tym zna i jak ma sprzęt. Gdy stacja gospel jest prowadzona przez większe, bardziej znaczące radio Internetowe, skupiające wiele stacji tematycznych, wówczas możemy liczyć na to, że technicznie będzie wszystko w porządku. Problem zaś może być ze zróżnicowaniem repertuaru. Najprawdopodobniej w takiej komercyjnej stacji, będą puszczane tylko najpopularniejsze kawałki gospel. Natomiast w przypadku niszowych stacji, tworzonych przez amatorów największym problemem mogą się okazać trudności techniczne. Za to w takich przypadkach możemy liczyć na naprawdę koneserski wybór kawałków. Jeśli więc lubimy to, co stare i dobrze znane możemy posłuchać komercyjnej stacji. Jeżeli jednak chętnie poznamy jakieś nowe utwory, lepiej poszukać trochę głębiej w czeluściach Internetu.

Gospel w kulturze popularnej

Gospel dziś to już nie tylko dobrze znany nurt muzyki chrześcijańskiej. Bowiem jak wszystko co chwytliwe i ciekawe gospel zaczął też przenikać do kultury popularnej. Stąd też pojawia się wiele piosenek, które wprawdzie klasycznym gospel nie są, ale z pewnością zawierają inspirację tym rodzajem muzyki. Najczęściej takie inspiracje dotyczą warstwy dźwiękowej utworu, tekstu natomiast raczej rzadko. Jeśli jednak jakaś gwiazda zyska już pewną pozycję na rynku muzycznym i przy tym nadal deklaruje wartości chrześcijańskiej może jej się zdarzyć oprócz swojego standardowego repertuaru nagrać piosenkę w stylu gospel. Taka sytuacja miła miejsce między innymi w przypadku Michaela Jacksona. Z ugruntowaną pozycją króla muzyki pop mógł sobie pozwolić na taką niewielką ekstrawagancje. Zresztą nie taką znowu niewielką, bo jest naprawdę niezła i warta posłuchania. Zresztą jak większość tego, co jest gospel lub co z ta muzyka jest związane, nawet jeśli dotyczy to tylko zupełnie luźnych nawiązań i inspiracji.

Chóry gospel

Aby spotkać chór gospel nie trzeba się udawać do USA. W naszym kraju też jest ich sporo, zapewne nie są one tak świetne jak te amerykańskie, ale faktem jest, że są i śpiewają gospel na żywo. Czasami zdarzają się też okazje by znane i rozpoznawalne chóry gospel zobaczyć na żywo. Zwykle ma to miejsce przy okazji koncertów lub festiwali gospel, a czasami także na imprezach związanych z muzyką chrześcijańską. Oczywiście nie są one tak powszechne, jak koncerty muzyki popularnej, ale jeśli tylko dobrze poszukamy, na pewno uda nam się coś znaleźć. Jeżeli jednak na aż takie poświęcenia nie mamy czasu, zawsze możemy się posiłkować słuchaniem dobrych płyt z muzyka gospel. A takich nie brakuje i w rodzimych sklepach muzycznych. Zresztą, w czasach królowania technologii, nawet zdobycie jedynego albumu niszowego chóru gospel nie stanowi najmniejszego problemu. Wystarczy tylko trochę się przyłożyć i poszukać w sieci źródła, a następnie taką płytę zamówić. Nawet, gdyby miała być przysłana z drugiego końca świata, to obecnie nie trzeba będzie czekać na nią zbyt długo.

Warsztaty gospel

Co roku w kilku większych miastach Polski dla wszystkich zainteresowanych nauczeniem się śpiewu gospel organizowane są warsztaty. Prowadza je specjaliści, którzy muzyka gospel zajmują się na co dzień. Podczas koncertów finałowych takich warsztatów można usłyszeć naprawdę niesamowity efekt. Udaje się mimo tego, że większość chętnych od śpiewania gospel to po prostu amatorzy. Wcale im to nie przeszkadza świetnie się bawić i przy tym angażować absolutnie w całości, z ciałem i duszą. Zapewne w tym tkwi źródło tak rewelacyjnych podsumowań warsztatów. Praktycznie każdy, kto się zdecyduje na wzięcie w nich udziału wychodzi zadowolony. Mało tego, najczęściej wraca przy następnej okazji. Zwykle miejsca na takie warsztaty są zarezerwowane na długa przed ich rozpoczęciem, a organizatorzy z przykrością zawiadamiają o zamknięciu listy. Dlatego jeśli mamy ochotę na warsztaty gospel to zadbajmy wcześniej o stosowną rezerwację. Naprawdę warto, bo przeżycia związane z takim zajęciami i nabyte umiejętności z pewnością wystarczą nam na długo.